Hoe gebruik je een elektrische boilers slim in combinatie met zonnepanelen? En kan ik op terugleverkosten en gasgebruik besparen?
Steeds meer huishoudens met zonnepanelen stellen dezelfde vraag: kan ik een elektrische boiler gebruiken als warmwateropslag voor mijn eigen zonnestroom? En kan zo’n boiler worden gekoppeld aan een EMS, een Energy Management Systeem, of aan de P1-poort van de slimme meter?
Het antwoord is: ja, dat kan. Sterker nog: een eenvoudige elektrische boiler met analoge bediening kan in veel situaties juist heel slim worden ingezet. Door de boiler op het juiste moment in te schakelen, wordt overtollige zonnestroom niet terug geleverd aan het net, maar opgeslagen in warm water. Dat warme water kan later op de dag worden gebruikt voor douche, keuken of andere tappunten.
Daarmee verandert een gewone elektrische boiler in de praktijk in een slimme thermische accu. Zo kunt u fors besparen.
Waarom een elektrische boiler slim gebruiken met zonnepanelen?
Tot nu toe was salderen voor veel huishoudens de belangrijkste reden dat eigen zonnestroom financieel aantrekkelijk bleef. De stroom die overdag werd terug geleverd, kon later worden weggestreept tegen stroom die ’s avonds of ’s nachts werd afgenomen.
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling. Daardoor wordt het belangrijker om opgewekte zonnestroom direct zelf te gebruiken. Wie minder terug levert en meer zelf verbruikt, haalt meer rendement uit zijn zonnepanelen.
Per saldo wordt de vergoeding voor de teruglevering van energie van het stroomnet lager. Ook dynamische energietarieven maken slim schakelen interessanter. Op momenten met veel zon of lage stroomprijzen kan de boiler worden geladen. Op momenten met hoge stroomprijzen of weinig zon hoeft er minder energie van het net te worden gebruikt.
Hoe werkt een slimme boilerregeling?
Een standaard elektrische boiler verwarmt water zodra de thermostaat daarom vraagt. Zonder slimme regeling gebeurt dat op willekeurige momenten. Dat kan dus ook ’s avonds zijn, wanneer er geen zonnestroom beschikbaar is en stroom relatief duur is.
Met een slimme regeling wordt dat anders. De regeling kijkt naar het actuele energieverbruik in de woning en bepaalt wanneer er stroom over is. Dat kan op verschillende manieren:
- Via de P1-poort van de slimme meter
De P1-poort geeft inzicht in het actuele stroomverbruik, de terug levering en vaak ook het gasverbruik. Een EMS of slimme energiemeter ziet daardoor direct of er zonnestroom wordt terug geleverd aan het net. - Via een EMS of Home Energy Management Systeem
Een EMS verzamelt informatie van zonnepanelen, slimme meter, laadpaal, batterij, warmtepomp, boiler of andere apparaten. Op basis daarvan kan het systeem bepalen welk apparaat wanneer wordt ingeschakeld. - Via een slimme schakelaar, relais of boilercontroller
De boiler wordt alleen ingeschakeld als er voldoende overschot is, of wanneer de stroomprijs gunstig is. Zodra het overschot wegvalt, kan de regeling de boiler weer uitschakelen.
Zo wordt de boiler niet meer alleen een warmwatertoestel, maar een actief onderdeel van het energiesysteem in huis.
Ontdek hoe je een elektrische boiler slim gebruikt in combinatie met zonnepanelen. Zet overtollige zonnestroom om in warm water en verlaag je energiekosten. Hoe?
Er zijn meerdere manieren om een elektrische boiler slimmer te maken. De juiste keuze hangt af van de installatie, de aanwezige zonnepanelen, het type omvormer, het EMS en de gewenste mate van regeling.
1. SolarEdge Home Warm Water Controller
Voor woningen met een SolarEdge-systeem is de SolarEdge Home Warm Water Controller een interessante oplossing. Deze controller is ontwikkeld om overtollige zonnestroom automatisch naar een elektrische boiler of warmwatervat te sturen.
De regeling kijkt naar de beschikbare PV-opbrengst en gebruikt het overschot om water te verwarmen. Daardoor wordt het eigen verbruik van zonnestroom verhoogd en wordt minder stroom terug geleverd aan het net.
Deze toepassing is vooral interessant bij woningen waar al een SolarEdge-omvormer en SolarEdge Home-omgeving aanwezig zijn. De boiler wordt dan onderdeel van het bredere energiemanagementsysteem.
2. Solyx Energy Nymo WaterAccu
De Nymo WaterAccu van Solyx Energy is specifiek ontwikkeld om een bestaande elektrische boiler slim te maken. De regeling gebruikt informatie vanuit de slimme meter, via de P1-poort, om te bepalen wanneer er zonnestroom wordt terug geleverd.
Wanneer er overschot is, kan de Nymo de boiler slim aansturen. Zo wordt de zonnestroom omgezet in warm tapwater. Dit maakt de boiler feitelijk een wateraccu: geen opslag in lithium, maar opslag in warm water dat later heel direct gebruikt kan worden, bijvoorbeeld om te douchen.
Het voordeel hiervan is dat er gebruik wordt gemaakt van een relatief eenvoudige techniek: een goed geïsoleerd vat, een elektrisch element en een slimme regeling die bepaalt wanneer het element wordt ingeschakeld.
3. Home Wizard P1 Meter met Energy Socket
Ook met een Home Wizard P1 Meter in combinatie met een Home Wizard Energy Socket kan een eenvoudige vorm van slimme sturing worden gerealiseerd. De P1 Meter leest de slimme meter uit en geeft inzicht in verbruik, terug levering en zonnestroomoverschot.
Met de Energy Socket kan vervolgens een apparaat worden gemeten en geschakeld. Voor kleinere boilers of toepassingen binnen het toegestane schakelvermogen kan dit een laagdrempelige manier zijn om een boiler alleen te laten inschakelen wanneer er voldoende zonnestroom beschikbaar is.
Belangrijk is wel dat altijd goed wordt gecontroleerd of het vermogen van de boiler past binnen de specificaties van de schakeloplossing. Bij grotere boilers of zwaardere elementen is vaak een relais, contact of specifieke boilercontroller noodzakelijk.
Waarom analoge bediening belangrijk is?
Niet iedere boiler is geschikt om zomaar extern aan en uit te schakelen. Boilers met uitgebreide digitale elektronica, displays of slimme interne software kunnen minder goed omgaan met regelmatig spanningsloos schakelen. Het systeem kan instellingen verliezen, storingen geven of ongewenst opnieuw opstarten.
Daarom is een boiler met analoge bediening vaak juist zeer geschikt voor slimme externe sturing. De regeling zit dan niet in de boiler zelf, maar in het EMS, de P1-sturing of de externe controller. De boiler doet simpelweg wat hij moet doen: water verwarmen zodra hij spanning krijgt en de thermostaat warmte vraagt.
Dat maakt de oplossing robuust, overzichtelijk en goed toepasbaar in de praktijk.
Kan ik gas besparen met een elektrische boiler?
Een elektrische boiler die slim wordt geladen met eigen zonnestroom kan ook gas besparen. Zeker wanneer de boiler vóór de cv-ketel wordt geplaatst als voorverwarmer.
In die opstelling verwarmt de boiler het koude leidingwater alvast voor. De cv-ketel hoeft dan minder of soms helemaal niet meer bij te verwarmen. Op zonnige dagen kan een groot deel van het warme tapwater dus met eigen zonnestroom worden gemaakt.
De totale besparing hangt af van meerdere factoren:
- Aantal personen in de woning;
- Douchegedrag;
- Inhoud van de boiler;
- Hoeveelheid beschikbare zonnestroom;
- Ingestelde boilertemperatuur;
- Energiecontract en terug leverkosten;
- Rendement van de bestaande cv-ketel;
- Toepassing als stand-alone boiler of als voorverwarmer.
Indicatief kan een huishouden hiermee ongeveer € 150 tot € 600 per jaar besparen, afhankelijk van de situatie. De hoogste besparingen ontstaan vooral bij huishoudens met veel warmwatergebruik, veel PV-overschot, hoge gasprijzen, terugleverkosten of een dynamisch energiecontract.
Daarbij is het belangrijk om niet alleen naar de stroomprijs te kijken. Iedere kWh zonnestroom die slim in warm water wordt opgeslagen, kan op een ander moment gas of dure netstroom vervangen.
Elektrische boiler als oplossing voor netcongestie
Een bijkomend voordeel is dat slimme boilersturing helpt om het elektriciteitsnet te ontlasten. Op zonnige middagen ontstaat er in veel wijken een overschot aan terug geleverde stroom. Dat kan leiden tot spanningsproblemen, omvormers die afschakelen of extra belasting van het net.
Door de boiler juist op die momenten in te schakelen, wordt het overschot lokaal gebruikt en wordt de boiler een alternatief voor een thuisbatterij. De energie blijft in de woning en wordt opgeslagen als warmte. Dat is eenvoudiger en vaak goedkoper dan elektrische opslag in een thuisbatterij.
Een boiler is daarmee geen volledige vervanger van een thuisaccu, maar wel een zeer interessante vorm van thermische opslag. Vooral voor huishoudens waar warm tapwater dagelijks nodig is.
Welke Masterwatt boilers zijn geschikt voor slimme sturing?
Bij Masterwatt zijn met name de modellen met analoge bediening interessant voor slimme externe aansturing. Denk hierbij aan:
- Wally 30 liter
- Wally 50 liter
- Wally 80 liter
- Wally 100 liter
- Wally 120 liter
- Saga 150 liter
- Saga 200 liter
- Saga 300 liter
Welke boiler het beste past, hangt af van het warmwaterverbruik en de gezinssamenstelling. Een kleiner huishouden heeft vaak voldoende aan een Wally-uitvoering. Bij grotere huishoudens, hogere douchevraag of toepassing als serieuze thermische buffer kan een Saga-boiler interessanter zijn.
Bekijk de gegevens van de Wally op de Masterwatt site.
De gegevens van de Saga zijn te vinden op de Masterwatt site.
Waarom een elektrische boiler Wally of Saga toch slim is
De kracht van deze oplossing zit juist in de eenvoud. Een goede boiler hoeft niet altijd zelf slim te zijn. Als de boiler betrouwbaar, goed geïsoleerd en extern schakelbaar is, kan het EMS de intelligentie verzorgen.
De voordelen van een Wally of Saga boiler in combinatie met slimme sturing zijn:
- Meer gebruik van eigen zonnestroom;
- Minder teruglevering aan het net;
- Lagere terugleverkosten;
- Minder gasverbruik voor warm tapwater;
- Lagere CO₂-uitstoot;
- Inzetbaar als thermische accu;
- Geschikt voor sturing via EMS, P1-meter of slimme controller;
- Toepasbaar bij dynamische energietarieven;
- Robuuste werking door analoge bediening;
- Goed te combineren met een bestaande cv-ketel als na verwarmer.
Daarnaast zijn de Wally en Saga boilers gemaakt van duurzaam RVS-444. Daardoor is er geen anode nodig, wat onderhoud beperkt. De boilers zijn goed geïsoleerd en licht ten opzichte van veel traditionele stalen boilers. De Wally-uitvoeringen zijn hangend en staand te monteren. De Saga 150 en 200 liter kunnen zowel staand als hangend geplaatst worden. Bij de Saga 300 liter is alleen een staande montage mogelijk.
Voorverwarmer vóór de cv-ketel
Een veel toegepaste oplossing is plaatsing van de elektrische boiler vóór de bestaande cv-ketel. De boiler verwarmt het koude tapwater voor met zonnestroom. De cv-ketel blijft aanwezig als back-up en na verwarmer.
Dat heeft meerdere voordelen:
- De bewoner behoudt warmwaterzekerheid;
- De cv-ketel hoeft minder gas te gebruiken;
- Ook bij relatief lage temperaturen in de boiler al een forse besparing;
- De boiler kan laden op zonnestroom of lage stroomtarieven;
- De installatie blijft relatief eenvoudig;
- Er is geen volledige overstap naar all-electric nodig.
Voor renovatie, bestaande woningen en sociale huurwoningen kan dit een zeer praktische tussenstap zijn richting lagere energielasten en minder gasverbruik.
Conclusie
Ja, een elektrische boiler kan heel slim worden gebruikt. Niet doordat de boiler zelf ingewikkelde elektronica heeft, maar doordat een EMS, P1-meter of slimme controller bepaalt wanneer de boiler wordt ingeschakeld.
Daarmee wordt een elektrische boiler een betaalbare thermische accu. Overtollige zonnestroom wordt opgeslagen als warm water, het eigen verbruik van PV-stroom stijgt en het gasverbruik daalt.
Vooral in combinatie met analoge Wally en Saga boilers ontstaat een eenvoudige, betrouwbare en toekomstgerichte oplossing. Slim waar het moet, simpel waar het kan.
Voor advies welke boiler het beste past bij uw woning of project kunt u contact opnemen met Masterwatt via info@masterwatt.com.
Meer weten over de voordelen van RVS boilers? Lees dan ook onze blog:
https://www.masterwatt.com/rvs-of-stalen-boiler/