7.3 Boiler berekenen

In deze paragraaf laten we zien hoe men het juiste formaat boiler kan berekenen. We doen dit op basis van de methode die beschreven staat in ISSO 98.
Bij het berekenen en selecteren van een boiler moeten men vooraf bedenken dat het gedurende de dag benodigde warme water in de boiler aanwezig moet zijn. De warmwatervoorziening moet afgestemd zijn op de woning. Men bekijkt allereerst hoeveel bewoners er in het huis kunnen wonen. Dit bepaalt men aan de hand van het aantal slaapkamers plus één persoon. Dus ook wanneer er slechts twee bewoners in het huis wonen, maar er zijn vier slaapkamers, adviseren we om de boiler af te stemmen op vijf bewoners. Wanneer men namelijk het huis na verloop van tijd verkoopt aan een gezin, moet de boiler niet te klein zijn. De huidige bewoners kunnen dan beter de grotere boiler iets lager instellen qua temperatuur.

Ook bekijkt men of de woning een bad of een douche heeft. Wanneer in de woning een bad aanwezig is, gaat men er vanuit dat op een extreme dag één persoon in bad gaat en de overige personen allemaal douchen. Al het benodigde water voor die situatie moet in de boiler aanwezig zijn.
In tabel 11 (afkomstig uit ISSO publicatie 59) ziet men het gemiddelde warmwaterverbruik voor huishoudens met een bepaald aantal personen.
Aangezien men altijd uitgaat van het aantal slaapkamers plus één persoon, volgt dat men altijd minimaal met twee personen rekent. Het verbruik dat men hierboven selecteert, dient men in het geheel met de boiler te kunnen dekken. Dit is echter ook nog afhankelijk van het type boiler dat men gaat gebruiken. Er zijn een aantal type boilers met verschillende uitgangspunten:

• nachtstroomboiler;
• stand-byboiler met een laadtijd kleiner dan ander-half uur;
• stand-by boiler met een laadtijd groter dan ander-half uur.

7.3.1 Nachtstroomboiler

Bij de term ‘nachtstroomboiler’ denkt men eigenlijk direct aan een boiler die, vanwege een lager nachttarief, alléén ’s nachts opwarmt. Voorheen was door het energiebedrijf een relais in veel meterkasten ingebouwd, dat er voor zorgde dat als het nachttarief inging, bepaalde apparaten (zoals de genoemde boiler) spanning kregen en hun werk zouden gaan doen. Per 1 juli 2021 past men deze methode echter niet meer toe en werken de oude nachtstroomboilers niet meer zoals het bedoeld was. De reden om hier mee te stoppen ligt onder meer in het feit dat door de grote hoeveelheid pv-stroom die overdag beschikbaar is, de stroom in de nacht vaak haast niet meer goedkoper is, maar misschien soms zelfs duurder. Hoewel dit type boiler dus niet meer echt actueel is, kan men de methode om de benodigde inhoud te bepalen nog wel gebruiken. Men kan namelijk beslissen dat men een boiler alleen ’s nachts wil opladen (op het moment dat men een verminderde warmtevraag in de woning heeft).
Dit zou het geval kunnen zijn als men de warmtepomp zo klein mogelijk wil selecteren, zo dicht mogelijk bij het warmteverlies. Dit betekent dat men overdag de boiler zo programmeert dat men deze niet bijverwarmt. Daarom dient de boiler de totale warm tapwatervraag te kunnen voldoen. Om hier zeker van te zijn, vermeerdert men de geselecteerde waarde uit tabel 11 met 40 liter.

7.3.2 Stand-byboiler

(<1,5 uur) Een stand-byboiler warmt, in tegenstelling tot een nachtstroomboiler, wel overdag op of bij. Hoe snel dit gebeurt, is afhankelijk van het beschikbare vermogen van de warmtepomp. Wanneer de totale laadtijd korter is dan anderhalf uur, kan men concluderen dat de warmtepomp goed in staat is om gedurende de dag de boiler bij te verwarmen. Men rekent dan van de warmwatervraag uit tabel 11 slechts de helft, met een minimale waarde van 80 liter.

7.3.3 Stand-byboiler (>1,5 uur)

Wanneer de laadtijd langer dan anderhalf uur betreft, dan zou het tussendoor opwarmen van de boiler teveel invloed hebben op het verwarmingsbedrijf overdag om de gehele hoeveelheid op te warmen. Daarom zorgt men er voor dat de in tabel 11 geselecteerde waarde compleet in de boiler aanwezig is. In dit geval zonder extra toeslag (die men bij de nachttariefboiler wel optelde).

Om te controleren of de laadtijd van de boiler langer of korter dan anderhalf uur is, gebruikt men de onderstaande formule.
Afhankelijk van het feit of de uitkomst van deze berekening hoger of lager is dan anderhalf, dient men voor de methode in paragraaf 7.3.2 of 7.3.3 te kiezen.

7.3.4 Nuttige inhoud boiler

Een boiler heeft niet continu (en op alle posities) dezelfde temperatuur. Door temperatuurverschillen in de boiler (temperatuurgelaagdheid en instromen van koud water aan de onderzijde), kan de boiler over het algemeen slechts 80-85% nuttig gebruiken. Daarom vermenigvuldigt men de uitkomst van de berekende waarde voor Vnuttig met 1,2. Men heeft dan de minimale inhoud van de boiler berekend.

Zoals eerder al vermeld in Hoofdstuk 6, selecteert men de warmtepomp bij voorkeur zo goed mogelijk afgestemd op het warmteverlies van de woning. Indien echter de tapwatervraag zo groot is dat de warmtepomp hier te vaak en te lang mee bezig zou zijn, kan men overwegen om het vermogen van de warmtepomp iets groter te selecteren. Men verhoogt het benodigde vermogen in dat geval zodanig dat het de warmtepomp lukt om de boiler binnen 12 uur geheel op te warmen. Dus voor de volgende warmwaterpiek. Men kan hier de onderstaande formule voor gebruiken.